Seks po połogu, czyli kilka słów o “powtórnej inicjacji”

Zarówno ciąża jak i poród oraz okres połogu mają ogromny wpływ na zachowania seksualne partnerów. Seks po porodzie jest źródłem wielu mitów, kontrowersji a często też konfliktów partnerskich. Głównej przyczyny tego można upatrywać w braku rzetelnych informacji oraz edukacji przyszłych rodziców pod kątem zmian, jakie pociąga za sobą ciąża, w tym również zmian w aktywności seksualnej.

Co wpływa na współżycie po porodzie?

  • Funkcjonowanie układu partnerskiego – pod tym pojęciem rozumie się więź łączącą oboje rodziców, intensywność i jakość ich współżycia przed zajściem w ciążę, wzajemną atrakcyjność fizyczną, a także tzw. kulturę seksualną – wrażliwość, delikatność, uważność na potrzeby drugiej osoby, wyzbycie się egoizmu
  • Stan zdrowia i samopoczucie kobiety – aby powrócić do współżycia konieczne jest, aby ustąpiły dolegliwości związane z porodem – odchody połogowe, zagojenie się blizny po epizjotomii jeśli była ona wykonana, bolesność krocza, osłabienie. Równie ważny jest stan emocjonalny – nawet 20% kobiet zapada na depresję poporodową, która znacząco obniża libido, wpływa negatywnie na satysfakcję ze związku oraz z życia w ogóle. Więcej informacji o tej niestety wciąż tabuizowanej chorobie znajdziecie tutaj. Nie bez znaczenia pozostaje również zmęczenie, brak snu oraz przeciążenie opieką nad niemowlakiem oraz obowiązkami domowymi.
  • Zalecenia lekarzy i położnych dotyczące absolutnej wstrzemięźliwości seksualnej przez okres sześciu tygodni od porodu. Wskazania te są coraz częściej kwestionowane przez specjalistów jako niemające poparcia w badaniach.

Do najczęstszych problemów seksualnych po porodzie należą zaburzenia pożądania i lubrykacji pochwy oraz brak orgazmu. Hormony odpowiedzialne za laktację hamują libido. Nawet u ¼ kobiet występują dolegliwości bólowe podczas prób penetracji – najczęściej ich źródłem jest popołogowy stan krocza. Dolegliwości o podłożu stricte psychicznym występują krócej i są tym łatwiejsze do przezwyciężenia im krócej po połogu para zwlekała z powrotem do aktywności seksualnej. Do problemów seksualnych tego okresu można również zaliczyć zaburzenia erekcji u partnera oraz brak chęci do współżycia związane uczestniczeniem w porodzie wbrew swojej woli. Dla większości ojców uczestniczenie w tej intymnej chwili z partnerką nie stanowi jednak problemu i nie powoduje późniejszych zaburzeń seksualnych. Poczucie atrakcyjności w oczach partnera zdaje się mieć większy wpływ na seksualność młodych mam niż czynniki wiążące się z urazami pochwy i dyskomfortem.

Chyba najczęstszym pytaniem związanym ze współżyciem, jakie zadają sobie partnerzy podczas oczekiwań na dziecko jest czy seks po porodzie będzie inny. Przede wszystkim będzie rzadszy (przynajmniej początkowo) niż przed urodzeniem dziecka. Ma to związek z jednej strony ze zmęczeniem i koniecznością zmian w dotychczasowym trybie życia, z drugiej strony jest to czas uczenia się nowej roli, zachwytu dzieckiem i rodzicielstwem. Co nastraja optymistycznie, u niektórych kobiet może wystąpić tzw. „efekt ciążowy” – panie, które przed zajściem w ciążę nie miały orgazmu teraz, w czasie ciąży są w stanie go doświadczyć. Jest to spowodowane działaniem hormonów oraz wzrostem unaczynienia w obrębie miednicy.

Co dość szokujące, ¾ młodych mam nie otrzymuje w szpitalu żadnych informacji dotyczących współżycia i problemów, jakie mogą początkowo wystąpić. Często lekarze i położne zalecają absolutną wstrzemięźliwość seksualną przez 6 tygodni po porodzie nie tłumacząc pacjentce i jej partnerowi dlaczego należy się w tym okresie wstrzymać od seksu oraz czy faktycznie abstynencja musi trwać 6 tygodni.

Wśród czynników wpływających negatywnie na aktywność seksualną młodej mamy wymienia się zmęczenie, zmianę trybu życia, brak wystarczającej ilości snu, skupienie na dziecku i fascynację macierzyństwem, obciążenie obowiązkami oraz obniżone poczucie atrakcyjności związane ze zmianami w ciele.

Pokutuje mit, iż karmienie piersią całkowicie chroni przed kolejną ciążą. Aby wystąpiła tzw. „niepłodność laktacyjna” muszą być spełnione restrykcyjne warunki dotyczące karmienia (odpowiednie odstępy czasu, ilość pokarmu spożywanego przez dziecko, czas karmienia itd.). Niemal połowa par decyduje się na stosowanie prezerwatyw, a aż 30% na stosunek przerywany, który, jak stwierdził jeden z moich wykładowców, „nie jest ani seksem ani antykoncepcją”.

Wśród zaleceń dotyczących tego, jaki powinien być seks po połogu wymienia się przede wszystkim czułą i wydłużoną grę wstępną, dopasowaną do potrzeb partnerki. Zaleca się używanie lubrykantów. Stosowanie oliwek może podrażniać wrażliwy nabłonek pochwy, powodować uczulenia oraz uszkadzać prezerwatywy, dlatego warto sięgnąć po specjalne lubrykanty apteczne. Nie należy zapominać o antykoncepcji – jak już wspomniałam, karmienie piersią nie jest gwarancją ochrony przed kolejną ciążą. Jeśli więc para nie ma w planach kolejnego malucha w najbliższej przyszłości, warto pomyśleć o odpowiednim zabezpieczeniu. Ważnym aspektem jest dopasowanie technik seksualnych oraz pozycji tak, aby nie powodować dyskomfortu ani ucisku dla szczególnie wrażliwych w tym czasie piersi. Warto też zadbać o możliwość spędzenia czasu tylko we dwoje – skorzystania z pomocy dziadków czy cioci, którzy chętnie zajmą się maluchem. Czas spędzony we dwójkę jest istotny dla budowania i podtrzymywania więzi i pozytywnych uczuć.

Ciąża i poród są ważnymi wydarzeniami w życiu partnerów. Istotne jest, aby już na początku ciąży być świadomym zmian, jakie będą zachodzić zarówno w ciele i psychice kobiety jak i w układzie partnerskim. Pozwoli to na uniknięcie wielu nieporozumień i frustracji. Tak kobiety jak i mężczyźni mają wątpliwości i obawy związane z powrotem do współżycia po porodzie, dlatego tak istotna jest profesjonalne i rzetelne wsparcie rodziców w tym zakresie. Warto przede wszystkim pamiętać, że problemy seksualne istniejące przed ciążą z dużym prawdopodobieństwem wystąpią również po porodzie oraz że mogą one ulec nasileniu w związku z intensywnymi przemianami życiowymi. Dlatego też, tak jak przed zajściem w ciążę dbamy o zdrowie, zmieniamy tryb życia – zadbajmy również o nasze życie seksualne, aby było ono satysfakcjonującym źródłem pozytywnych emocji.

dr med. Marta Matusiak-Kita, prof.zw. dr hab. med. Zygmunt Zdrojewicz – Seksualność kobiet w ciąży, w okresie poporodowym i karmienia piersią
Adam Sipiński, Małgorzata Kazimierczak, Beata Ciesielska – Ocena zachowań seksualnych kobiet karmiących
Kinga Filipek, Marek Marcyniak, Joanna Kuran – Rozpoczęcia współżycia płciowego po zakończonym połogu

Leave a Reply

%d bloggers like this: